By Biju Sebastian
Royalty and the sale of mineral are two different GST transactions. Understanding the distinction between the mining right, Reverse Charge Mechanism, Input Tax Credit and the subsequent sale of mineral is essential to understand the actual GST liability of a quarry operator.
There has been considerable discussion among quarry and mining operators about GST on royalty. The issue has also become more prominent in Kerala following proceedings initiated by the GST authorities in connection with royalty payments.
At first sight, the matter may appear simple. A quarry
operator pays royalty to the Government and is then required to pay GST on that
royalty. When the extracted mineral is subsequently sold, GST is again charged
on the sale. This naturally raises a question: is the quarry operator
effectively paying GST twice?
The answer requires us to distinguish between two different
transactions. The first is connected with the right to extract minerals,
while the second is the sale of the mineral after it has been extracted.
GST on royalty is related to a service
Under the GST framework, the grant of the right to use or
extract minerals is treated as a supply of service. The relevant classification
falls under Heading 9973, which includes licensing services for the right to
use minerals, including their exploration and evaluation.
Therefore, GST on royalty is not GST on the mineral itself.
It is GST relating to the service connected with the right to use or extract
the mineral.
This distinction is important because the extracted mineral
is subsequently sold as goods. Thus, there are two separate stages. At the
first stage, there is a service relating to the mineral right. At the second
stage, there is a supply of the extracted mineral as goods.
In simple terms, GST on royalty is for the service
connected with the right to extract the mineral, whereas GST on the subsequent
sale is GST on the mineral as goods.
Why is GST on royalty paid under RCM?
The GST payable on the relevant mining rights is discharged
under the Reverse Charge Mechanism, commonly known as RCM.
Normally, when a taxable service is supplied, the supplier
collects GST from the recipient and pays it to the Government. Under reverse
charge, this responsibility is shifted to the recipient of the service.
Therefore, in the case under discussion, the quarry or
mining operator is required to discharge the applicable GST on royalty under
RCM.
This is an important feature of the arrangement because the
quarry operator is not merely paying royalty. In addition to royalty, the
operator has to account for the GST applicable to the service and remit it
under the reverse charge mechanism.
But there is another part of the GST mechanism which is
equally important and is sometimes overlooked.
Who is responsible for paying GST on royalty?
One point which needs particular clarification, especially
for officers dealing with mines and quarries, is who is actually responsible
for payment of GST on royalty.
The Department of Mining and Geology collects royalty in
accordance with the applicable mining laws and rules. However, GST on the
service relating to the grant of the right to use minerals is subject to the
Reverse Charge Mechanism. Under RCM, the liability to pay the GST is placed on
the recipient of the service. In the case of a quarry or mining lease, that
recipient is the quarry or mining operator.
Therefore, the quarry operator has to calculate and
discharge the applicable GST under RCM and comply with the requirements of the
GST law. The Department which receives the royalty is not collecting GST from
the quarry operator on behalf of the GST authorities.
This distinction is important. Collection of royalty by
the Department should not be confused with collection of GST on royalty. Royalty
is a statutory payment connected with the mineral right, whereas GST is a tax
administered under the GST law. In the case of RCM, the responsibility for
payment of that GST rests with the recipient.
Consequently, a quarry operator cannot take the position
that GST has been paid merely because royalty has been remitted to the
Department. Payment of royalty and payment of GST under RCM are two separate
compliances.
Conversely, an officer of the Mining and Geology Department
who receives or accounts for royalty is not, merely by virtue of that function,
the person responsible for collecting the quarry operator's GST.
This is particularly relevant to officers of the Department.
The Department's role in the administration of mines and quarries should not be
confused with the tax-compliance role of the GST authorities. The quarry
operator is responsible for complying with the GST law, including the
obligation to discharge GST under RCM where applicable.
In other words, the fact that a Geologist or other
officer verifies royalty payable on the quantity of mineral extracted does not,
by itself, make that officer responsible for the quarry operator's GST
compliance under RCM.
What happens to the GST paid on royalty?
GST is designed as a value-added tax. Subject to the
provisions of the GST law, tax paid at an earlier stage can become Input Tax
Credit, or ITC, and can be utilised against eligible output tax liability.
This principle is relevant to GST paid under RCM on royalty.
Suppose a quarry operator pays ₹1,00,000 as royalty. At 18%
GST, the GST payable under RCM would be ₹18,000. The operator pays this ₹18,000
to the Government.
If that ₹18,000 is eligible for Input Tax Credit, it becomes
available as credit to the quarry operator. The amount does not simply
disappear as an additional tax cost. It enters the GST credit mechanism and can
subsequently be utilised against eligible output GST liability.
This becomes clearer when we consider the sale of the
mineral.
GST on the sale of mineral is a separate transaction
After extraction, the mineral becomes the goods which the
quarry operator supplies to its customer. GST is then payable on that supply at
the rate applicable to the particular product and its HSN classification.
For example, crushed stone and certain aggregates covered by
HSN 2517 attract GST at 5%. This is only an example; the actual GST rate has to
be determined according to the correct classification of the particular mineral
or mineral product.
Let us therefore take a quarry which has paid ₹1,00,000 as
royalty and ₹18,000 as GST under RCM.
Now assume that the quarry sells crushed stone or aggregate
worth ₹10,00,000. At 5%, the GST on the sale would be ₹50,000.
The operator already has ₹18,000 as eligible ITC from the
GST paid on royalty. Therefore, the ₹18,000 can be adjusted against the ₹50,000
output GST, subject to the normal conditions governing ITC.
The position would then be:
GST on sale of mineral: ₹50,000
Less: eligible ITC from GST paid on royalty: ₹18,000
Balance GST payable: ₹32,000
Thus, the quarry operator does not have to pay the entire
₹50,000 again after having paid ₹18,000 as GST on royalty. The eligible credit
of ₹18,000 is utilised and only the balance ₹32,000 remains payable against the
output GST liability.
This is the important practical aspect of GST on royalty.
Does GST on royalty therefore increase the cost of the
mineral?
Not necessarily.
If the GST paid on royalty is fully eligible for ITC and the
credit can be utilised, it ordinarily does not become a final cost to the
quarry operator.
It would therefore be incorrect to simply add 18% GST on
royalty to the GST applicable to the mineral and conclude that the cost of the
mineral has increased by certain percentage because of royalty GST.
The GST mechanism is based on credit being passed through
the chain. What matters from the point of view of the quarry operator is the
net GST liability after taking eligible ITC into account.
There can certainly be situations where ITC is restricted,
unavailable or cannot be immediately utilised. Therefore, the availability and
utilisation of ITC has to be examined in accordance with the GST law in each
case. But where full eligible ITC is available and usable, GST paid on royalty
is ordinarily not a final tax cost.
Why did royalty become a legal issue?
The controversy surrounding GST on royalty cannot be
understood without looking at the earlier debate about the nature of royalty
itself.
For a considerable period, there was a legal argument that
royalty paid for minerals was in the nature of a tax. If royalty itself were a
tax, an argument could be made that GST could not again be imposed on it, since
that would effectively amount to taxing a tax.
The Supreme Court examined the nature of royalty in the
Constitution Bench decision in Mineral Area Development Authority v. Steel
Authority of India Ltd. in 2024.
The Supreme Court held that royalty is not a tax. The
judgment examined the distinction between royalty and a tax and clarified the
legal character of royalty in relation to mineral rights.
This decision is significant in the GST discussion because
one of the important arguments against GST on royalty had been based on the
proposition that royalty itself was a tax.
What happened in Kerala?
The issue has also reached the Kerala High Court.
In T.K. Raju and connected cases, decided on 31 July
2025, the Kerala High Court considered writ petitions concerning demands for
GST on royalty paid in connection with mining and quarrying activities.
The judgment records that the issue involved the demand for
levy of GST on royalty. It also records actual proceedings and demands raised
by the GST authorities in relation to royalty payments.
The significance of this case is that the controversy is not
merely an academic question. GST authorities have actually raised demands
relating to royalty, and quarry and mining operators have challenged such
proceedings before the courts.
The legal position has therefore developed considerably from
the earlier debate about whether royalty itself should be regarded as a tax.
The important distinction
The entire issue becomes much easier to understand if we
keep the two transactions separate.
The first transaction is the grant or enjoyment of the right
to extract minerals. Royalty is payable in connection with that right, and GST
is applicable to the relevant service, with payment under RCM.
The second transaction takes place after extraction. The
mineral is supplied to a customer as goods, and GST is payable on that supply
at the applicable rate.
The GST paid at the first stage, if eligible for ITC, can
then be utilised against the output GST liability arising at the second stage.
Therefore, GST on royalty and GST on sale of mineral are not
two taxes on the same transaction.
They arise from two different taxable events.
What does this mean for a quarry operator?
The practical effect is best understood through the example
discussed above.
The operator paid ₹18,000 as GST on royalty. That amount
became eligible ITC. The operator subsequently had an output GST liability of
₹50,000 on the sale of mineral. After utilising the ₹18,000 ITC, the balance
GST payable was ₹32,000.
The operator has therefore not suffered an additional
₹18,000 as a final GST cost merely because GST was paid on royalty, assuming
the entire amount was eligible and could be utilised as ITC.
This is why the effect of GST on royalty should not be
judged simply by looking at the amount of GST paid under RCM. The corresponding
ITC and its utilisation must also be considered.
There is also another important point. The fact that GST is
payable under RCM does not mean that the Department collecting royalty has to
recover that GST from the quarry operator. The quarry operator is itself
responsible for making the RCM payment and complying with the GST requirements.
Thus, a Mining and Geology Department officer should
distinguish between verification and collection of royalty under the mining
laws and compliance with GST under the GST law. They are separate
matters.
The position in simple terms
The GST treatment of mining and quarrying can therefore be
understood in a straightforward manner.
Royalty relates to the mineral right and GST is payable
on the relevant service under RCM. The extracted mineral is subsequently sold
as goods and GST is payable on that supply. Where the GST paid on royalty is
eligible for ITC, that credit can be utilised against the GST payable on the
sale of the mineral. The quarry operator therefore has to pay only the balance
output GST after adjusting the eligible credit.
This distinction is important when assessing whether GST on
royalty is actually an additional burden on the quarrying sector. Where full
eligible ITC is available and can be utilised, the GST paid on royalty
ordinarily does not become a final cost of the mineral.
The debate over GST on royalty therefore needs to be
approached by looking not only at the GST paid on royalty, but also at the Input
Tax Credit arising from that payment and the GST payable on the subsequent
supply of the mineral.
For officers of the Department of Mining and Geology, there is an additional practical distinction worth keeping in mind. Royalty administration is one matter; GST compliance by the quarry operator is another. Where the GST liability is under RCM, the obligation to discharge that liability rests with the quarry or mining operator. The mere fact that royalty is calculated, verified and collected by the Department does not transfer that GST liability to the Department or, merely by virtue of their functions, to its Geologists or other officers.
Download:
ഖനനവും ജിഎസ്ടിയും: റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടിയും ധാതുവിന്റെ വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള ജിഎസ്ടിയും
റോയൽറ്റിയും
ധാതുവിന്റെ വിൽപ്പനയും ജിഎസ്ടിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഇടപാടുകളാണ്.
ധാതനം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം, പ്രതിലോമ നികുതി സംവിധാനം, ഇൻപുട്ട് നികുതി ക്രെഡിറ്റ്, തുടർന്ന് നടക്കുന്ന ധാതുവിന്റെ
വിൽപ്പന എന്നിവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു ക്വാറി ഉടമയുടെ
യഥാർത്ഥ ജിഎസ്ടി ബാധ്യത വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാം.
ക്വാറി, ഖനന മേഖലകളിൽ റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടിയെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ ഏറെ ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് റോയൽറ്റി അടച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജിഎസ്ടി അധികാരികൾ സ്വീകരിച്ച നടപടികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കേരളത്തിലും ഈ വിഷയം കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമായിരിക്കുകയാണ്.
ആദ്യനോട്ടത്തിൽ വിഷയം വളരെ ലളിതമായി
തോന്നാം. ഒരു ക്വാറി ഉടമ സർക്കാരിന് റോയൽറ്റി അടയ്ക്കുന്നു. അതിനുപുറമെ ആ
റോയൽറ്റിയിന്മേൽ ജിഎസ്ടിയും അടയ്ക്കണം. ക്വാറിയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ധാതു പിന്നീട്
വിൽക്കുമ്പോൾ ആ വിൽപ്പനയ്ക്കും ജിഎസ്ടി ഈടാക്കുന്നു. അപ്പോൾ സ്വാഭാവികമായും ഒരു
ചോദ്യം ഉയരും: ക്വാറി ഉടമ ഒരേ കാര്യത്തിന് രണ്ടുതവണ ജിഎസ്ടി നൽകുകയാണോ?
ഇതിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ ആദ്യം രണ്ട്
വ്യത്യസ്ത ഇടപാടുകൾ തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയണം. ഒന്നാമത്തേത് ധാതനം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശവുമായി
ബന്ധപ്പെട്ട ഇടപാടാണ്. രണ്ടാമത്തേത് ധാതു ഖനനം ചെയ്തതിനുശേഷം അത്
വിൽക്കുന്ന ഇടപാടാണ്.
റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള
ജിഎസ്ടി ഒരു സേവനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്
ജിഎസ്ടി നിയമത്തിന്റെ ഘടനയിൽ
ധാതുക്കൾ ഉപയോഗിക്കാനോ ഖനനം ചെയ്യാനോ ഉള്ള അവകാശം നൽകുന്നത് ഒരു സേവനമായി
കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ധാതുക്കൾ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനുള്ള ലൈസൻസിംഗ് സേവനങ്ങൾ,
അവയുടെ പര്യവേക്ഷണവും മൂല്യനിർണയവും
ഉൾപ്പെടെ, 9973 എന്ന
വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്.
അതുകൊണ്ട് റോയൽറ്റിയിന്മേൽ
ചുമത്തുന്ന ജിഎസ്ടി ധാതുവിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടിയല്ല. ധാതു ഉപയോഗിക്കാനോ ഖനനം ചെയ്യാനോ
ഉള്ള അവകാശം നൽകുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സേവനത്തിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടിയാണത്.
ഈ വ്യത്യാസം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്.
കാരണം ഖനനം ചെയ്തെടുത്ത ധാതു പിന്നീട് ചരക്കായി വിൽക്കപ്പെടുന്നു. അതായത് ഇവിടെ
രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളുണ്ട്. ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ ധാതവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു
സേവനമാണ് ഉള്ളത്. രണ്ടാമത്തെ ഘട്ടത്തിൽ ഖനനം ചെയ്തെടുത്ത ധാതുവിന്റെ ചരക്ക് എന്ന
നിലയിലുള്ള വിതരണം നടക്കുന്നു.
ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടി ധാതനം
ചെയ്യാനുള്ള അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സേവനത്തിനുള്ളതാണ്. തുടർന്ന് ധാതു
വിൽക്കുമ്പോൾ ചുമത്തുന്ന ജിഎസ്ടി ആ ധാതു എന്ന ചരക്കിന്റെ വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ളതാണ്.
റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള
ജിഎസ്ടി എന്തുകൊണ്ട് ആർസിഎം പ്രകാരമാണ് അടയ്ക്കുന്നത്?
ബന്ധപ്പെട്ട ഖനനാവകാശ സേവനത്തിനുള്ള
ജിഎസ്ടി പ്രതിലോമ നികുതി സംവിധാനമായ ആർസിഎം പ്രകാരമാണ് അടയ്ക്കുന്നത്.
സാധാരണയായി ഒരു നികുതി ബാധകമായ സേവനം
നൽകുമ്പോൾ സേവനം നൽകുന്നയാൾ ഉപഭോക്താവിൽ നിന്ന് ജിഎസ്ടി ഈടാക്കി അത്
സർക്കാരിലേക്ക് അടയ്ക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ പ്രതിലോമ നികുതി സംവിധാനത്തിൽ ഈ
ബാധ്യത സേവനം സ്വീകരിക്കുന്നയാളിലേക്കാണ് മാറ്റുന്നത്.
അതിനാൽ ഇവിടെ ക്വാറി ഉടമയോ ഖനനാവകാശം
കൈവശമുള്ളയാളോ റോയൽറ്റിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബാധകമായ ജിഎസ്ടി സ്വയം കണക്കാക്കി
ആർസിഎം പ്രകാരം സർക്കാരിലേക്ക് അടയ്ക്കേണ്ടതാണ്.
ഇവിടെയാണ് പലപ്പോഴും
ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോകുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന വശം ഉള്ളത്.
റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള
ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കേണ്ടത് ആരാണ്?
ഖനികളുമായി ക്വാറികളുമായി
ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പ്രത്യേകമായി വ്യക്തമാകേണ്ട ഒരു
കാര്യമാണ് റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം ആർക്കാണെന്നത്.
ഖനന നിയമങ്ങൾക്കും ചട്ടങ്ങൾക്കും
അനുസരിച്ചാണ് ഖനന-ഭൂവിജ്ഞാന വകുപ്പ് റോയൽറ്റി ഈടാക്കുന്നത്. എന്നാൽ ധാതുക്കൾ
ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം നൽകുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സേവനത്തിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടി
പ്രതിലോമ നികുതി സംവിധാനത്തിന് വിധേയമാണ്. ഈ സംവിധാനത്തിൽ ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കേണ്ട
ബാധ്യത സേവനം സ്വീകരിക്കുന്നയാളിലാണ്. ഖനനാവകാശമോ ക്വാറി അനുമതിയോ ലഭിച്ചിട്ടുള്ള
സാഹചര്യത്തിൽ ആ സേവനം സ്വീകരിക്കുന്നയാൾ ക്വാറി ഉടമയോ ഖനനാവകാശ ഉടമയോ ആണ്.
അതിനാൽ ക്വാറി ഉടമ തന്നെയാണ് ബാധകമായ
ജിഎസ്ടി കണക്കാക്കി ആർസിഎം പ്രകാരം അടയ്ക്കേണ്ടത്. റോയൽറ്റി സ്വീകരിക്കുന്ന
വകുപ്പ് ക്വാറി ഉടമയിൽ നിന്ന് ജിഎസ്ടി പിരിച്ച് ജിഎസ്ടി അധികാരികൾക്ക് വേണ്ടി
അടയ്ക്കേണ്ടതില്ല.
ഈ വ്യത്യാസം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. വകുപ്പ് റോയൽറ്റി ഈടാക്കുന്നതും
റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടി ഈടാക്കുന്നതും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കാര്യങ്ങളാണ്. റോയൽറ്റി ധാതവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട
നിയമപരമായ ഒരു അടവാണ്. ജിഎസ്ടി ജിഎസ്ടി നിയമപ്രകാരമുള്ള നികുതിയാണ്. ആർസിഎം
ബാധകമായ സാഹചര്യത്തിൽ ആ ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം സേവനം
സ്വീകരിക്കുന്നയാളായ ക്വാറി ഉടമയ്ക്കാണ്.
അതുകൊണ്ട് റോയൽറ്റി
അടച്ചുകഴിഞ്ഞുവെന്ന കാരണത്താൽ ജിഎസ്ടിയും അടച്ചതായി ക്വാറി ഉടമയ്ക്ക് പറയാനാവില്ല.
റോയൽറ്റി അടയ്ക്കുന്നതും ആർസിഎം പ്രകാരം ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കുന്നതും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത
നികുതി അനുസരണങ്ങളാണ്.
അതുപോലെ തന്നെ, റോയൽറ്റി സ്വീകരിക്കുകയോ
കണക്കാക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ഖനന-ഭൂവിജ്ഞാന വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, ആ ചുമതല നിർവഹിക്കുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം,
ക്വാറി ഉടമയുടെ ജിഎസ്ടി
പിരിച്ചെടുക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള വ്യക്തിയാകുന്നില്ല.
ഖനന-ഭൂവിജ്ഞാന വകുപ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ
സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ വ്യത്യാസം പ്രത്യേകമായി ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഖനികളും
ക്വാറികളും നിയന്ത്രിക്കുന്ന വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയും ജിഎസ്ടി നിയമപ്രകാരമുള്ള നികുതി
അനുസരണത്തിന്റെ ചുമതലയും രണ്ടായി കാണണം. ആർസിഎം പ്രകാരം ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കേണ്ടത്
ക്വാറി ഉടമയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.
മറ്റൊരു രീതിയിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഒരു ജിയോളജിസ്റ്റോ മറ്റ് വകുപ്പ്
ഉദ്യോഗസ്ഥനോ ഖനനം ചെയ്ത ധാതുവിന്റെ അളവ് പരിശോധിച്ച് അതനുസരിച്ചുള്ള റോയൽറ്റി
നിർണയിക്കുന്നുവെന്നത് മാത്രം കൊണ്ട് ആ ക്വാറി ഉടമ ജിഎസ്ടി അടച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന്
ഉറപ്പാക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം ആ ഉദ്യോഗസ്ഥനിൽ വന്നുചേരുന്നില്ല.
റോയൽറ്റിയിന്മേൽ
അടച്ച ജിഎസ്ടിക്ക് പിന്നീട് എന്ത് സംഭവിക്കും?
ജിഎസ്ടി ഒരു മൂല്യവർധിത നികുതി
സംവിധാനമായാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ജിഎസ്ടി നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്ന
സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ അടച്ച നികുതി അടുത്ത ഘട്ടത്തിലെ നികുതി
ബാധ്യതയ്ക്കെതിരെ ക്രെഡിറ്റായി ഉപയോഗിക്കാനാകും. ഇതിനെയാണ് ഇൻപുട്ട് നികുതി
ക്രെഡിറ്റ് അഥവാ ഐടിസി എന്ന് പറയുന്നത്.
റോയൽറ്റിയിന്മേൽ ആർസിഎം പ്രകാരം
അടയ്ക്കുന്ന ജിഎസ്ടിക്കും ഈ തത്വം പ്രസക്തമാണ്.
ഒരു ക്വാറി ഉടമ ₹1,00,000 റോയൽറ്റിയായി അടയ്ക്കുന്നു എന്ന്
കരുതുക. 18 ശതമാനം ജിഎസ്ടി കണക്കാക്കിയാൽ ആർസിഎം
പ്രകാരം അടയ്ക്കേണ്ട ജിഎസ്ടി ₹18,000 ആയിരിക്കും. ഈ ₹18,000 ഉടമ
സർക്കാരിലേക്ക് അടയ്ക്കുന്നു.
ഈ ₹18,000 ഐടിസിക്ക് അർഹമാണെങ്കിൽ, അത് ക്വാറി ഉടമയ്ക്ക് ഇൻപുട്ട് നികുതി
ക്രെഡിറ്റായി ലഭിക്കും. അതായത് ആ തുക ഒരു അധിക നികുതി ചെലവായി അവിടെ
അവസാനിക്കുന്നില്ല. അത് ജിഎസ്ടിയുടെ ക്രെഡിറ്റ് സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമാവുകയും
പിന്നീട് ബാധകമായ ഔട്ട്പുട്ട് ജിഎസ്ടി ബാധ്യതയ്ക്കെതിരെ ഉപയോഗിക്കാനാവുകയും ചെയ്യും.
ധാതു വിൽക്കുമ്പോഴാണ് ഇതിന്റെ
പ്രായോഗിക പ്രാധാന്യം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാകുന്നത്.
ധാതുവിന്റെ
വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള ജിഎസ്ടി വേറിട്ട ഇടപാടാണ്
ഖനനം ചെയ്തെടുത്ത ധാതു ക്വാറി ഉടമ
ഉപഭോക്താവിന് വിൽക്കുമ്പോൾ അത് ഒരു ചരക്കിന്റെ വിതരണമാണ്. അതിനാൽ ആ പ്രത്യേക
ധാതുവിനും അതിന്റെ എച്ച്എസ്എൻ വർഗീകരണത്തിനും ബാധകമായ നിരക്കിൽ ജിഎസ്ടി
അടയ്ക്കേണ്ടതാണ്.
ഉദാഹരണത്തിന്, എച്ച്എസ്എൻ 2517-ൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ചില തകർന്ന കല്ലുകൾക്കും
അഗ്രിഗേറ്റുകൾക്കും 5 ശതമാനം
ജിഎസ്ടിയാണ് ബാധകമായിട്ടുള്ളത്. ഇത് ഒരു ഉദാഹരണം മാത്രമാണ്. ഓരോ ധാതുവിനും ധാതു
ഉൽപ്പന്നത്തിനും ശരിയായ വർഗീകരണം അനുസരിച്ചാണ് ബാധകമായ ജിഎസ്ടി നിരക്ക്
നിർണയിക്കേണ്ടത്.
ഇനി ഒരു ക്വാറി ₹1,00,000 റോയൽറ്റി അടച്ചുവെന്നും അതിന്മേൽ ₹18,000
ജിഎസ്ടി ആർസിഎം പ്രകാരം
അടച്ചുവെന്നും കരുതാം.
ഇപ്പോൾ ആ ക്വാറി ₹10,00,000 വിലവരുന്ന തകർന്ന കല്ലോ അഗ്രിഗേറ്റോ
വിൽക്കുന്നു എന്ന് കരുതുക. 5 ശതമാനം
ജിഎസ്ടി നിരക്ക് കണക്കാക്കിയാൽ വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള ജിഎസ്ടി ₹50,000 ആയിരിക്കും.
റോയൽറ്റിയിന്മേൽ അടച്ച ജിഎസ്ടിയിൽ
നിന്ന് ₹18,000 ഐടിസിയായി
ലഭ്യമാണ്. അതിനാൽ, സാധാരണ
ഐടിസി വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഈ ₹18,000, ₹50,000 എന്ന ഔട്ട്പുട്ട് ജിഎസ്ടിക്കെതിരെ
ക്രമീകരിക്കാം.
അപ്പോൾ കണക്കുകൂട്ടൽ
ഇങ്ങനെയായിരിക്കും:
ധാതുവിന്റെ
വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള ജിഎസ്ടി — ₹50,000
റോയൽറ്റിയിന്മേൽ
അടച്ച ജിഎസ്ടിയിൽ നിന്നുള്ള അർഹമായ ഐടിസി — ₹18,000
ബാക്കി
അടയ്ക്കേണ്ട ജിഎസ്ടി — ₹32,000
അതായത്, റോയൽറ്റിയിന്മേൽ ₹18,000 ജിഎസ്ടി അടച്ചതിനുശേഷം വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള ₹50,000
മുഴുവനും വീണ്ടും അടയ്ക്കേണ്ട
സാഹചര്യമില്ല. അർഹമായ ₹18,000 ക്രെഡിറ്റ്
ഉപയോഗിച്ച് ക്രമീകരിച്ച ശേഷം ₹32,000 മാത്രമാണ് ഔട്ട്പുട്ട് ജിഎസ്ടി ബാധ്യതയായി ബാക്കിയാകുന്നത്.
റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള
ജിഎസ്ടിയെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കേണ്ട പ്രധാന പ്രായോഗിക വശം ഇതാണ്.
റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള
ജിഎസ്ടി ധാതുവിന്റെ വില വർധിപ്പിക്കുമോ?
അങ്ങനെ നിർബന്ധമായും പറയാനാവില്ല.
റോയൽറ്റിയിന്മേൽ അടച്ച ജിഎസ്ടി
പൂർണമായും ഐടിസിക്ക് അർഹമാണെന്നും അത് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടെന്നും കരുതിയാൽ,
അത് സാധാരണയായി ക്വാറി ഉടമയുടെ
അന്തിമ ചെലവായി മാറുന്നില്ല.
അതുകൊണ്ട് റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള 18
ശതമാനം ജിഎസ്ടിയും ധാതുവിന് ബാധകമായ
ജിഎസ്ടിയും നേരിട്ട് കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ധാതുവിന്റെ വില വർധിക്കും എന്ന് പറയുന്നത് ശരിയായ
സമീപനമല്ല.
ജിഎസ്ടി സംവിധാനം നികുതി ക്രെഡിറ്റ് തുടർന്നുള്ള ഘട്ടങ്ങളിലേക്ക് കൈമാറുന്ന രീതിയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ക്വാറി ഉടമയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, അർഹമായ ഇൻപുട്ട് ടാക്സ് ക്രെഡിറ്റ് (ITC) കണക്കിലെടുത്തുള്ള യഥാർത്ഥ നികുതി ബാധ്യതയാണ് പ്രധാനമായി പരിഗണിക്കേണ്ടത്.
ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഐടിസിക്ക്
നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ടാകാം, അത്
ലഭ്യമാകാതിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ
ഒരു പ്രത്യേക സമയത്ത് മുഴുവനായും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയാതിരിക്കാം. അതിനാൽ ഓരോ കേസിലും
ജിഎസ്ടി നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ അനുസരിച്ച് ഐടിസിയുടെ ലഭ്യതയും ഉപയോഗവും
പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ പൂർണമായ അർഹമായ ഐടിസി ലഭിക്കുകയും അത് ഉപയോഗിക്കാൻ
കഴിയുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ റോയൽറ്റിയിന്മേൽ അടച്ച ജിഎസ്ടി സാധാരണയായി
അന്തിമ നികുതി ചെലവായി മാറുന്നില്ല.
റോയൽറ്റി
ഒരു നിയമപ്രശ്നമായി മാറിയത് എന്തുകൊണ്ട്?
റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള
ജിഎസ്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കം മനസ്സിലാക്കാൻ റോയൽറ്റിയുടെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച്
മുമ്പ് നിലനിന്നിരുന്ന നിയമപരമായ തർക്കവും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഒരു കാലയളവിൽ ധാതുക്കൾക്ക് നൽകുന്ന
റോയൽറ്റി ഒരു നികുതിയുടെ സ്വഭാവമുള്ളതാണെന്ന വാദം നിലനിന്നിരുന്നു. റോയൽറ്റി തന്നെ
ഒരു നികുതിയാണെങ്കിൽ അതിന്മേൽ വീണ്ടും ജിഎസ്ടി ചുമത്തുന്നത് ഒരു നികുതിയുടെ മേൽ
മറ്റൊരു നികുതി ചുമത്തുന്നതായി മാറുമെന്ന വാദവും ഉയർന്നിരുന്നു.
മിനറൽ
ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി വേഴ്സസ് സ്റ്റീൽ അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡ് എന്ന കേസിൽ 2024-ൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച്
റോയൽറ്റിയുടെ സ്വഭാവം വിശദമായി പരിശോധിച്ചു.
റോയൽറ്റി ഒരു നികുതിയല്ലെന്ന്
സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി. റോയൽറ്റിയും നികുതിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കോടതി
വിശദമായി പരിശോധിക്കുകയും ധാതവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട റോയൽറ്റിയുടെ നിയമപരമായ
സ്വഭാവം വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.
റോയൽറ്റി തന്നെ ഒരു നികുതിയാണെന്ന
വാദം ജിഎസ്ടിക്കെതിരായ പ്രധാന വാദങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നതിനാൽ ഈ വിധി ജിഎസ്ടിയുമായി
ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചയിൽ ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്.
കേരളത്തിൽ
എന്താണ് സംഭവിച്ചത്?
ഈ വിഷയം കേരള ഹൈക്കോടതിയിലും
എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ടി. കെ.
രാജുവും അനുബന്ധ കേസുകളും സംബന്ധിച്ച 2025 ജൂലൈ 31-ലെ വിധിയിൽ, ഖനനവും
ക്വാറി പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അടച്ച റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടി
ആവശ്യപ്പെട്ടതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹർജികൾ കേരള ഹൈക്കോടതി പരിഗണിച്ചു.
റോയൽറ്റിയിന്മേൽ ജിഎസ്ടി
ചുമത്തുന്നതിനുള്ള ആവശ്യമാണ് ഈ കേസുകളിലെ പ്രധാന വിഷയമെന്ന് വിധിയിൽ
വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. റോയൽറ്റി അടച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജിഎസ്ടി അധികാരികൾ
പുറപ്പെടുവിച്ച യഥാർത്ഥ നടപടികളും ആവശ്യങ്ങളും വിധിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
അതുകൊണ്ട് ഇത് ഒരു സാങ്കൽപ്പികമോ
അക്കാദമികമോ ആയ നിയമപ്രശ്നം മാത്രമല്ല. ജിഎസ്ടി അധികാരികൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ
റോയൽറ്റിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ക്വാറി, ഖനന മേഖലകളിലുള്ളവർ അത്തരം നടപടികളെ
കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുമുണ്ട്.
റോയൽറ്റി ഒരു നികുതിയാണോ എന്ന പഴയ
തർക്കത്തിൽ നിന്ന് നിയമപരമായ സ്ഥിതി ഇപ്പോൾ ഗണ്യമായി മുന്നോട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്.
പ്രധാനപ്പെട്ട
വ്യത്യാസം
രണ്ട് ഇടപാടുകളും വേർതിരിച്ച്
കാണുമ്പോൾ ഈ വിഷയം വളരെ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാം.
ആദ്യ ഇടപാട് ധാതനം ചെയ്യാനുള്ള
അവകാശം നൽകുന്നതോ ഉപയോഗിക്കുന്നതോ ആണ്. ആ അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് റോയൽറ്റി
അടയ്ക്കുന്നത്. അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സേവനത്തിന്മേൽ ജിഎസ്ടി ബാധകമാണ്, അത് ആർസിഎം പ്രകാരം അടയ്ക്കുന്നു.
രണ്ടാമത്തെ ഇടപാട് ധാതു ഖനനം
ചെയ്തതിനുശേഷമാണ് നടക്കുന്നത്. ആ ധാതു ഉപഭോക്താവിന് ചരക്കായി വിതരണം ചെയ്യുമ്പോൾ
അതിന് ബാധകമായ നിരക്കിൽ ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കണം.
ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ അടച്ച ജിഎസ്ടി
ഐടിസിക്ക് അർഹമാണെങ്കിൽ, അത്
രണ്ടാമത്തെ ഘട്ടത്തിലെ ഔട്ട്പുട്ട് ജിഎസ്ടി ബാധ്യതയ്ക്കെതിരെ ഉപയോഗിക്കാം.
അതുകൊണ്ട് റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള
ജിഎസ്ടിയും ധാതുവിന്റെ വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള ജിഎസ്ടിയും ഒരേ ഇടപാടിന്മേലുള്ള രണ്ട്
നികുതികളല്ല.
അവ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത നികുതി ബാധകമായ
ഇടപാടുകളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
ക്വാറി
ഉടമയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇതിന്റെ അർത്ഥമെന്താണ്?
മുകളിൽ നൽകിയ ഉദാഹരണത്തിലൂടെ ഇതിന്റെ
പ്രായോഗിക ഫലം എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാം.
ക്വാറി ഉടമ റോയൽറ്റിയിന്മേൽ ₹18,000
ജിഎസ്ടി അടച്ചു. ആ തുക ഐടിസിക്ക്
അർഹമാണെങ്കിൽ ക്രെഡിറ്റായി ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് ധാതു വിൽപ്പനയിൽ ₹50,000 ഔട്ട്പുട്ട് ജിഎസ്ടി ബാധ്യത ഉണ്ടായി.
₹18,000 ഐടിസി ഉപയോഗിച്ചതിനുശേഷം ₹32,000
മാത്രമാണ് ബാക്കി ജിഎസ്ടി
ബാധ്യതയായത്.
അതുകൊണ്ട് റോയൽറ്റിയിന്മേൽ ജിഎസ്ടി
അടച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം ₹18,000 ഒരു അധിക
അന്തിമ നികുതി ചെലവായി മാറിയിട്ടില്ല, മുഴുവൻ തുകയും അർഹമായ ഐടിസിയായി ലഭിക്കുകയും അത് ഉപയോഗിക്കാൻ
കഴിയുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ.
ഇതിനാൽ ആർസിഎം പ്രകാരം അടച്ച
ജിഎസ്ടിയുടെ തുക മാത്രം നോക്കിയല്ല റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ
സാമ്പത്തിക ബാധ്യത വിലയിരുത്തേണ്ടത്. അതിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഐടിസിയും അത് എങ്ങനെ
ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതും കൂടി പരിഗണിക്കണം.
ഇവിടെ മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം
കൂടിയുണ്ട്. ജിഎസ്ടി ആർസിഎം പ്രകാരം അടയ്ക്കേണ്ടതാണെന്നത് റോയൽറ്റി സ്വീകരിക്കുന്ന
വകുപ്പ് ആ ജിഎസ്ടി ക്വാറി ഉടമയിൽ നിന്ന് പിരിച്ചെടുക്കണമെന്നല്ല. ആർസിഎം
പ്രകാരമുള്ള ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കേണ്ടതും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജിഎസ്ടി നിയമപരമായ നടപടികൾ
പാലിക്കേണ്ടതും ക്വാറി ഉടമ തന്നെയാണ്.
അതിനാൽ ഖനന-ഭൂവിജ്ഞാന വകുപ്പ്
ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഖനന നിയമപ്രകാരമുള്ള റോയൽറ്റി നിർണയിക്കുന്നതും പിരിച്ചെടുക്കുന്നതും
ഒരു കാര്യം; ജിഎസ്ടി
നിയമപ്രകാരമുള്ള ക്വാറി ഉടമയുടെ നികുതി അനുസരണം മറ്റൊരു കാര്യം എന്ന വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കണം.
ചുരുക്കത്തിൽ
ഖനന-ക്വാറി മേഖലയിലെ ജിഎസ്ടി
സംവിധാനം ലളിതമായി ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കാം.
റോയൽറ്റി
ധാതവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സേവനത്തിന്മേൽ ജിഎസ്ടി
ബാധകമാണ്, അത്
ആർസിഎം പ്രകാരം ക്വാറി ഉടമ അടയ്ക്കണം. ഖനനം ചെയ്തെടുത്ത ധാതു പിന്നീട് ചരക്കായി
വിൽക്കുമ്പോൾ അതിന് ബാധകമായ നിരക്കിൽ ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കണം. റോയൽറ്റിയിന്മേൽ അടച്ച
ജിഎസ്ടി ഐടിസിക്ക് അർഹമാണെങ്കിൽ, ആ ക്രെഡിറ്റ് ധാതുവിന്റെ വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള ജിഎസ്ടി ബാധ്യതയ്ക്കെതിരെ
ഉപയോഗിക്കാം. അതിനാൽ അർഹമായ ക്രെഡിറ്റ് കുറച്ച ശേഷമുള്ള ബാക്കി ജിഎസ്ടി മാത്രമാണ്
ക്വാറി ഉടമ അടയ്ക്കേണ്ടത്.
റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടി
യഥാർത്ഥത്തിൽ ക്വാറി മേഖലയ്ക്ക് ഒരു അധിക സാമ്പത്തിക ഭാരമാണോ എന്ന്
വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ഈ വ്യത്യാസം വളരെ പ്രധാനമാണ്. പൂർണമായും അർഹമായ ഐടിസി
ലഭിക്കുകയും അത് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ റോയൽറ്റിയിന്മേൽ
അടച്ച ജിഎസ്ടി സാധാരണയായി ധാതുവിന്റെ അന്തിമ ചെലവായി മാറുന്നില്ല.
അതുകൊണ്ട് റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള
ജിഎസ്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ റോയൽറ്റിക്ക് അടച്ച ജിഎസ്ടിയുടെ തുക മാത്രം
നോക്കാതെ, അതിൽ
നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഇൻപുട്ട് നികുതി ക്രെഡിറ്റും തുടർന്ന് ധാതു വിൽക്കുമ്പോൾ
ഉണ്ടാകുന്ന ജിഎസ്ടി ബാധ്യതയും കൂടി പരിഗണിക്കേണ്ടതാണ്.
ഖനന-ഭൂവിജ്ഞാന വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ
സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മറ്റൊരു പ്രായോഗിക വ്യത്യാസവും ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്. റോയൽറ്റി ഭരണനിർവഹണം ഒരു കാര്യമാണ്;
ക്വാറി ഉടമയുടെ ജിഎസ്ടി അനുസരണം
മറ്റൊരു കാര്യമാണ്. ആർസിഎം പ്രകാരം ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കേണ്ട ബാധ്യത
ക്വാറി ഉടമയ്ക്കാണ്. വകുപ്പ് റോയൽറ്റി കണക്കാക്കുകയും പരിശോധിക്കുകയും
പിരിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ആ ജിഎസ്ടി ബാധ്യത വകുപ്പിനോ,
അവരുടെ സാധാരണ ഔദ്യോഗിക ചുമതലയുടെ
ഭാഗമായി, ജിയോളജിസ്റ്റിനോ മറ്റ്
ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കോ കൈമാറപ്പെടുന്നില്ല.
റോയൽറ്റി
ഈടാക്കുന്നതും റോയൽറ്റിയിന്മേലുള്ള ജിഎസ്ടി ഈടാക്കുന്നതും ഒരേ കാര്യമല്ല. ഈ
അടിസ്ഥാന വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് ഖനന-ക്വാറി മേഖലയിലെ ജിഎസ്ടി സംബന്ധിച്ച
ഇപ്പോഴത്തെ ചർച്ചകൾ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുള്ള ആദ്യപടി.
Download:
About the Author
Biju Sebastian is a retired Deputy Director of the Department of Mining and Geology, Government of Kerala. With over three decades of experience in mineral administration, mining laws, geology, GIS, and e-governance, he founded Mine Mapper, an independent platform dedicated to mining, geology, geospatial technologies, and digital solutions for the mining sector. Through Mine Mapper, he publishes the MiningWatch Kerala series featuring research-based articles, legal analyses, and technical insights on mining legislation, judicial decisions, environmental regulation, and mineral administration. The platform also provides practical digital tools and resources, including mine mapping applications, mining plan preparation tools, and other GIS-based utilities for professionals, industry, and the public.
Disclaimer
The views expressed in this article are those of the author in his personal capacity and are intended solely for educational and informational purposes. They do not represent the official views or policies of the Government of Kerala, the Department of Mining and Geology, or any other government authority.
This article does not constitute legal advice or an official interpretation of any law. Readers are advised to refer to the original Acts, Rules, Notifications, Government Orders, Circulars, and judicial decisions, or seek appropriate professional advice where necessary.
For the complete Disclaimer, please refer to the Disclaimer page.
0 Comments